Tweede Kamerverkiezingen 2021 in Aa en Hunze

Op 17 maart 2021 zijn de Tweede Kamerverkiezingen in Aa en Hunze
Kijk voor de stemlocaties in Aa en Hunze op de website van de gemeente. Vanaf half februari kunt u de Stemwijzer invullen op https://stemwijzer.nl/

Wanneer mag je stemmen voor de Tweede Kamer?

Elke stemgerechtigde Nederlander mag dan stemmen op de vertegenwoordiger in het nationale parlement, de Tweede Kamer. Om te mogen stemmen bij de Tweede Kamerverkiezingen, moet u voldoen aan een paar voorwaarden:

  • U hebt de Nederlandse nationaliteit.
  • U bent 18 jaar of ouder en niet uitgesloten van het kiesrecht.

Hoe kun je stemmen?

Als je mag stemmen ontvang je uiterlijk 14 dagen voor de verkiezingen een stempas thuis. Op de stempas staat het adres van het voor jouw dichtstbijzijnde stembureau. Met jouw stempas kunt u in elk stembureau binnen de gemeente stemmen. Uiterlijk 4 dagen voor de verkiezingen ontvang je de kandidatenlijst, adressen en openingstijden van de stembureaus thuis.

Je neemt jouw stempas en uw identiteitsbewijs mee naar het stembureau. Het identiteitsbewijs mag maximaal 5 jaar zijn verlopen op de dag van de verkiezingen.

Na jouw identificatie en controle van jouw geldige stempas mag je stemmen. Heb je naast de Nederlandse nationaliteit nog een tweede nationaliteit? Dan kun je je in bepaalde gevallen ook identificeren met buitenlandse documenten.

Bent je niet in de gelegenheid zelf je stem uit te brengen? Dan kun je dit door iemand anders laten doen. Ga je voor iemand anders stemmen? De persoon die de volmachtsstem uitbrengt moet dan een geldige stempas, een volmachtbewijs en identiteitsbewijs (of een kopie daarvan) van de volmachtgever laten zien. Dat mag op een smartphone of tablet tonen. Je kunt de volmachtsstem alleen tegelijkertijd met jouw eigen stem uitbrengen.

Het identiteitsbewijs mag op de dag van de verkiezingen maximaal 5 jaar zijn verlopen.

Stemmen bij schriftelijke volmacht (zonder identiteitsbewijs) Heb je geen identiteitsbewijs of is jouw identiteitsbewijs meer dan 5 jaar verlopen? Dan is stemmen bij schriftelijke volmacht de enige manier om een stem uit te brengen. Het is bij de aanvraag van een schriftelijke volmacht niet nodig om een (kopie van een) geldig identiteitsbewijs mee te sturen, omdat de identiteit en de kiesgerechtigdheid in de Basisregistratie Personen (BRP) wordt gecontroleerd.

Voor meer informatie kijk op de site van de gemeente Aa en Hunze



Politiek Nieuws


Grapperhaus erkent dat verwerking persoonsgegevens door NCTV 'juridisch kwetsbaar' is

Publicatie datum: 12-04-2021 09:08:28

Minister Grapperhaus van Justitie en Veiligheid bevestigt dat de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) mogelijk in de fout is gegaan bij het volgen van burgers op internet.

NRC schreef vrijdag dat de NCTV jarenlang persoonsgegevens over burgers heeft verzameld en verspreid. Zo volgden NCTV-medewerkers met nepaccounts sociale media van religieuze leiders en linkse en rechtse activisten. Die informatie belandde onder andere in weekberichten aan gemeenten, politie, AIVD en buitenlandse veiligheidsdiensten.

De NCTV is daar niet voor bevoegd, schreef de krant. Ook is er geen toezichthouder aan wie verantwoording moet worden afgelegd. De inlichtingen- en veiligheidsdiensten hebben zo'n toezichthouder wel.

Juridisch kwetsbaar

In een brief aan de Tweede Kamer schrijft Grapperhaus dat de NCTV vorig jaar een onderzoek is begonnen naar zijn wettelijke bevoegdheden en de werkzaamheden die worden gedaan. De conclusie was dat er "gaten" gedicht moeten worden en dat de organisatie "juridisch kwetsbaar" is en "versterking behoeft indien daarbij persoonsgegevens worden verwerkt op basis van openbaar bronnenonderzoek".

Grapperhaus is hier in maart over geïnformeerd. Hij wil de uitkomsten voor het zomerreces naar de Kamer sturen en met de Kamer bespreken hoe deze aspecten van het werk van de NCTV wettelijk beter geregeld kunnen worden. Hij zal daar zelf voorstellen voor doen.

Persbureau ANP schrijft dat het gebruik van nepaccounts is stilgelegd totdat er uitsluitsel is of het wettelijk mag.

Lees meer

Dit is waarom versoepelingen steeds worden beloofd, maar toch niet doorgaan

Publicatie datum: 12-04-2021 06:04:48

Wat is er gebeurd?

Waarom worden deze plannen beloofd?

De plannen van een persconferentie worden zijn vaak dagen daarvoor al bekend. Vaak komt die info van 'Haagse bronnen'. Wie dat zijn lees je hier. En het is nu ook niet de eerste keer dat er plannen worden aangekondigd, die vervolgens niet doorgaan. Premier Rutte zei eerder dat de terrassen misschien op 31 maart weer open mochten, maar dat ging niet door. En ook nu wordt er al een nieuwe datum genoemd waarop er 'mogelijk' versoepeld wordt: 28 april. Veel mensen noemen het valse hoop. Maar hoe zit dit?

"Eigenlijk is er nooit écht iets beloofd", zegt onze politiek verslaggever Xander van der Wulp. "Mark Rutte en Hugo de Jonge hebben zelf in interviews nooit de datum 21 april genoemd. Maar er is wel een plan uitgelekt waarin die datum genoemd werd, omdat het eind van de coronapiek in zicht leek te zijn. Alleen zijn de besmettingscijfers toch te slecht."

Maar waarom wordt er nu dan wel gesproken van 28 april, als de cijfers er niet best uit zien? Volgens Van der Wulp doen de politici dat omdat ze toch denken dat het eind van de piek in zicht is, en dat er ook veel mensen zijn die behoefte hebben aan een positiever vooruitzicht. "Eigenlijk doen ze het nooit goed. Het is voor hen altijd balanceren tussen duidelijk maken wat je van plan bent, en kijken naar wat er wel kan en wat niet. Door nu de 28e als mogelijke versoepelingsdag te noemen en het niet weer weken uit te stellen, komen ze ook tegemoet aan bijvoorbeeld burgemeesters die versoepeling willen."

Wie vindt wat?

Burgemeesters van de vier grote steden Amsterdam, Utrecht, Rotterdam en Den Haag zijn teleurgesteld dat de versoepelingen niet doorgaan op 21 april. Zij zeggen dat de mensen in hun grote steden de buitenruimte echt hard nodig hebben. Ook zeggen ze dat mensen toch wel naar buiten gaan zodra het lekker weer wordt, en dat de handhaving onhaalbaar wordt. En besmettingen dus juist zullen oplopen.

Ook de horecavereniging is teleurgesteld. Zij zeggen dat de volksgezondheid ook bij hen op één staat, maar dat de horeca veilig en verantwoord open kan. Winkeliers balen ook. "Zeker omdat er hoop was. De berichten over de versoepelingen wekte verwachtingen."

De Landelijke Studentenvakbond had ook gehoopt op versoepelingen en vindt het onacceptabel dat de hbo's en uni's nog langer dicht blijven. "De sneltesten staan klaar om verspreid te worden. Hoe sneller hoe beter, want het schooljaar loopt op zijn einde. Straks is het zomervakantie en dan heeft het geen zin meer."

De ziekenhuizen zijn juist blij dat de versoepelingen niet doorgaan. Zij zeggen dat de strenge maatregelen nog steeds hard nodig zijn, omdat het in de ziekenhuizen nog steeds alle hens aan dek is.

Wat mag er straks wél?

De precieze plannen horen we dinsdagavond. Volgens Van der Wulp krijgen we te horen dat we tot aan de 28e niets meer kunnen dan nu. Wel hoopt het kabinet vanaf 26 april het hoger onderwijs weer open te kunnen gooien. Je zou dan met behulp van sneltests weer veilig college kunnen volgen op je hogeschool of uni. Waarschijnlijk gaan ze ook vertellen hoe de vervolgstappen eruit zien: wat gaat als eerst open?

Lees meer

Informateur ontvangt ombudsman en directeur SCP

Publicatie datum: 12-04-2021 04:37:08

De kabinetsformatie gaat morgenmiddag weer verder. Informateur Tjeenk Willink ontvangt dan Nationale ombudsman Reinier van Zutphen en directeur Kim Putters van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP), laat een woordvoerder weten.

Vandaag sprak Tjeenk Willink met de nieuwe voorzitter van de Tweede Kamer, Vera Bergkamp.

Het is gebruikelijk dat er in de eerste fase van een formatie gesproken wordt met adviesorganen van de politiek, zoals de ombudsman en het SCP.

Bestuurscultuur

Tjeenk Willink kijkt bij zijn werkzaamheden ook nadrukkelijk naar een nieuwe bestuurscultuur, die het vertrouwen van de burgers in de politiek moet verbeteren. Ombudsman Van Zutphen behandelt klachten van burgers tegen de overheid en SCP-directeur Putters weet veel van sociale en culturele ontwikkelingen in de samenleving.

Vorige week sprak informateur Tjeenk Willink met de fractievoorzitters van alle zeventien partijen die in de Tweede Kamer zijn vertegenwoordigd.

Lees meer

De Jonge: pas versoepelen als de piek is geweest

Publicatie datum: 12-04-2021 12:53:42

Als de piek in de coronacijfers niet is geweest, kan er niet worden versoepeld. Dat herhaalde demissionair minister De Jonge na overleg op het Torentje. "We moeten zekerheid hebben dat we eroverheen zijn voordat we een nieuwe stap kunnen zetten." De Jonge zei te hopen dat dat komende week gebeurt.

Gisteren na het Cathuisoverleg werd bekend dat het demissionaire kabinet morgen op de persconferentie geen versoepelingen van de coronamaatregelen gaat aankondigen per 21 april, maar mogelijk wel per 28 april. Een paar dagen eerder lekte nog uit dat het kabinet per 21 april de avondklok wilde schrappen en de terrassen en winkels wilde openen.

"Ik kan me de verwarring voorstellen, maar ik heb zelf die datum nooit naar buiten gebracht", zei De Jonge vandaag. De minister kreeg eind vorige week waarschuwingen om voorzichtig te zijn, onder meer uit de zorg. "Die zeiden: pas nou op."

Afgelopen woensdag, toen uitlekte dat het kabinet per 21 april versoepelingen wilde doorvoeren, zei De Jonge in het NOS Journaal: "We zien dat de golf wat lager lijkt dan we aanvankelijk dachten. Dat zou te maken kunnen hebben met een combinatie van de vaccinaties en opgebouwde immuniteit bij mensen die een besmetting hebben doorgemaakt. Laten we hopen dat het zo is en de cijfers heel goed in de gaten houden de komende week. Het kabinet kijkt altijd naar wat er wel mogelijk is, maar we gaan geen onvoorzichtige dingen doen."

Licht aan de horizon

Volgens minister Grapperhaus, die samen met De Jonge bij het overleg van gisteren zat, leken de cijfers er eerst beter uit te zien. "Een week geleden gaf het RIVM nog een enigszins licht-aan-horizon-achtige-rapportage, maar de cijfers bleken tegen te vallen." De demissionair minister van Justitie schetste een beeld van IC's die vol beginnen te raken, mede door uitval van zorgmedewerkers.

Grapperhaus reageerde ook op de oproep van burgemeesters om buiten meer toe te laten. "De situatie is er epidemiologisch niet naar dat we het verantwoord kunnen doen." De burgemeesters van de vier grote steden reageerden gisteren teleurgesteld op het nieuws dat er niets verandert per 21 april. Vanmiddag hebben de burgemeesters overleg met de minister in het Veiligheidsberaad.

Morgen geven premier Rutte en minister De Jonge een persconferentie waarin ze een stappenplan presenteren met de volgorde van de beoogde versoepelingen. Naast de avondklok, terrassen en winkels zijn dat het openen van hogescholen en universiteiten, de naschoolse opvang en het verder openen van het voortgezet en het middelbaar onderwijs.

Kijk hier wat de demissionaire ministers De Jonge en Grapperhaus na het overleg zeiden:

Lees meer

Kabinet onderzoekt betaald verlof na doodgeboorte of miskraam

Publicatie datum: 12-04-2021 12:06:27

Het kabinet bekijkt of er voor mensen die te maken krijgen met een miskraam of een doodgeboren kindje een paar dagen betaald verlof kan komen. Dat zei demissionair minister Koolmees vandaag in de Kamer.

GroenLinks en SGP vinden dat zo'n regeling er moet komen. In Nieuw-Zeeland is vorige maand een wet aangenomen die stellen het recht geeft op drie dagen doorbetaald verlof na een miskraam of doodgeboorte. SGP en GroenLinks willen zo'n regeling in ons land ook.

Eerder zei het kabinet al te kijken naar een regeling voor rouwverlof. In dat onderzoek wordt nu ook bekeken of er iets geregeld kan worden voor mensen die getroffen worden door een miskraam of doodgeboorte.

Impact

GroenLinks Kamerlid Maatoug vindt het van belang dat het kabinet er alles aan doet om meer aandacht voor dit onderwerp te krijgen. "Mensen die dit meemaken durven dit vaak niet bespreekbaar te maken."

SGP-Kamerlid Stoffer spreekt van een "enorme impact" wanneer een zwangerschap onverwacht eindigt in een miskraam of een kindje dat dood wordt geboren. Volgens het Kamerlid is het te begrijpen dat je bij zo'n ingrijpende gebeurtenis niet direct op de werkvloer kunt komen.

Het onderzoek gaat binnenkort van start en de uitkomsten worden voor het einde van het jaar verwacht, zei demissionair minister Koolmees vandaag in de Kamer.

Lees meer

Teleurstelling en opluchting nu kabinet versoepelingen uitstelt

Publicatie datum: 11-04-2021 07:40:39

De burgemeesters van de vier grote steden reageren teleurgesteld op het nieuws dat het demissionaire kabinet de coronamaatregelen niet per 21 april wil versoepelen, maar pas de week daarna (als de besmettingscijfers het toelaten). In een gezamenlijke verklaring doen ze opnieuw een dringend beroep op het kabinet om onder meer de terrassen weer te openen.

"In de dichtbevolkte gebieden hebben inwoners de buitenruimte hard nodig", zeggen de burgemeesters Halsema (Amsterdam), Dijksma (Utrecht), Aboutaleb (Rotterdam) en Van Zanen (Den Haag). "Zij eigenen zich deze ook toe als het weer beter wordt. Daarmee wordt handhaving onhaalbaar en komt het lokale gezag ongewild tegenover zijn eigen inwoners te staan. Juist om besmettingen te voorkomen door ongeregelde samenkomsten en voor de geloofwaardigheid van het coronabeleid is beheerste openstelling van de buitenruimten noodzakelijk."

De spanningen tussen het lokale en centrale gezag lopen verder op, concludeert Nieuwsuur-verslaggever Nynke de Zoeten:

De vier burgemeesters pleitten begin deze maand al voor snelle opening van de terrassen, om de drukte in de stad bij mooi weer beter te kunnen spreiden. "Het is niet meer uit te leggen dat mensen wel op een kleedje met een fles rosé op het gras gaan zitten bij Hotel New York, maar dat de horeca de terrassen niet mag openen", zei de Rotterdamse burgemeester Aboutaleb toen.

Ziekenhuisbezetting

Overigens zijn versoepelingen per 21 april nooit officieel aangekondigd. Dat het kabinet overwoog om de terrassen en winkels te heropenen, was een uitgelekt plan dat nog niet vaststond. Vrijdag temperde minister De Jonge de verwachtingen al. Een woordvoerder van het kabinet zegt nu dat het toch nog te vroeg is voor versoepelingen, omdat de piek in het aantal besmettingen nog niet is geweest.

Gisteren meldde het RIVM 8288 nieuwe coronabesmettingen, het hoogste aantal in twee weken. In de ziekenhuizen is de bezetting onverminderd hoog: er liggen momenteel 2517 mensen met corona in het ziekenhuis, van wie 788 op de IC.

Het kabinet heeft verlaging van de druk op de zorg altijd genoemd als belangrijk argument voor de coronamaatregelen. Ziekenhuizen waren afgelopen week dan ook verbijsterd toen uitlekte dat het kabinet versoepelingen overwoog. Nu zijn ze opgelucht. "Dit is zuur voor heel veel mensen die op versoepelingen hadden gerekend of gehoopt", zegt Ad Melkert, bestuursvoorzitter van de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen. "Maar het is ook hartstikke nodig, want het is alle hens aan dek in de ziekenhuizen."

Melkert vreest dat er nog een paar kritische weken voor de deur staan, voor er versoepeld kan worden:

Toch regent het ook teleurgestelde reacties op het uitstel van de versoepelingen. Koninklijke Horeca Nederland (KHN) noemt het "een keiharde klap in het gezicht van horecaondernemers". Een woordvoerder benadrukt dat de volksgezondheid ook bij horecaondernemers op één staat, maar dat de horeca veilig en verantwoord open kan.

"Het zou een interessante optie zijn om de terrassen niet per 28, maar per 27 april te openen", vindt Pieter Verhoeve, voorzitter van de Koninklijke Bond van Oranjeverenigingen. "Koningsdag is immers een vrije dag en velen zijn op zoek naar een zinvolle besteding daarvan."

Ook voor winkeliers de teleurstelling groot, zegt Udo Delfgou van branchevereniging INretail. "Zeker omdat er hoop was. De berichten over versoepelingen ten aanzien van het winkelen, wekte verwachtingen."

Op Twitter overheerst bij sommige mensen het gevoel blij te zijn gemaakt met een dode mus:

Het uitstel van de versoepelingen liet hogescholen en universiteiten aanvankelijk in verwarring achter. Die zouden vanaf 26 april weer één dag in de week fysiek onderwijs mogen geven. De Vereniging Hogescholen zoekt uit of het uitstel ook voor hen geldt, maar gaat er vooralsnog van uit dat de openingsdatum van 26 april gewoon kan doorgaan. "We zijn al deels open, voor praktijkonderwijs en toetsingen, en we geven natuurlijk online les", zegt een woordvoerder.

De Landelijke Studentenvakbond (LSVb) zegt dat het onacceptabel is om de hogescholen en universiteiten nog langer dicht te houden. Voorzitter Lyle Muns wil het kabinet aan zijn belofte houden. "De sneltesten staan klaar om verspreid te worden. Het is hoe sneller hoe beter, want het schooljaar loopt op zijn einde. Op een gegeven moment is het zomervakantie en dan heeft het geen zin meer."

Tegenvallende cijfers

Eerder overwoog het demissionaire kabinet ook al versoepelingen, die vervolgens vanwege de oplopende besmettingscijfers toch niet doorgingen. Zo zinspeelde premier Rutte begin vorige maand op heropening van de terrassen op 31 maart, maar door tegenvallende cijfers kwam dat er niet van.

Lees meer

Kabinet: geen versoepelingen per 21 april, mogelijk wel vanaf 28 april

Publicatie datum: 11-04-2021 03:47:09

Het demissionaire kabinet gaat komende dinsdag geen versoepelingen aankondigen van de coronamaatregelen per 21 april. Dat laat een woordvoerder van het kabinet weten na het Catshuisoverleg van vanmiddag.

Afgelopen week werd gesproken over het schrappen van de avondklok en het openen van terrassen en winkels over anderhalve week, maar het kabinet vindt dat toch nog te vroeg omdat de piek in het aantal besmettingen nog niet is geweest.

Als de besmettingscijfers het toelaten, zijn het openen van terrassen en het schrappen van de avondklok wel voorzien voor de week erna. Mogelijk wordt er dan ook gekeken naar versoepelingen voor winkels en in het onderwijs.

Verwachtingen temperen

Minister De Jonge van Volksgezondheid probeerde de afgelopen dagen de verwachtingen al een beetje te temperen. Nadat de De Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen had gezegd verbijsterd te zijn door de versoepelingen die eraan leken te komen, zei De Jonge dat "we in het zicht van de haven geen domme dingen gaan doen".

Het kabinet wil in een aantal stappen de meeste maatregelen versoepelen in de richting van een zomer zonder strenge coronamaatregelen. De basisregels, zoals de anderhalve meter afstand, veelvuldig handen wassen en thuisblijven bij klachten, blijven van kracht. Andere versoepelingen in het stappenplan zijn het openen van hogescholen en universiteiten, de naschoolse opvang en het verder openen van het voortgezet en het middelbaar onderwijs.

Komende dinsdag geven premier Rutte en minister De Jonge een persconferentie over de coronamaatregelen. Dan maken ze meer duidelijk over de beoogde volgorde van de versoepelingen.

Lees meer

35.000 Janssen-vaccins voor ziekenhuispersoneel

Publicatie datum: 10-04-2021 07:59:49

Bijna de helft van de eerste lading Janssen-vaccins gaat naar ziekenhuispersoneel dat in direct contact staat met patiënten. Dat heeft het demissionaire kabinet bekendgemaakt. Tot nu toe werden alleen ziekenhuismedewerkers ingeënt die met coronapatiënten werken, zoals op de IC of op speciale covid-afdelingen.

Maandag worden ongeveer 80.000 doses van het Janssen-vaccin geleverd, daarvan gaan er 35.000 naar de ziekenhuizen. Het is de bedoeling dat de komende weken alle ziekenhuismedewerkers met direct patiëntcontact worden ingeënt. De 35.000 vaccins van Janssen vormen daartoe de eerste aanzet. Met dat vaccin hoeven mensen maar één keer te worden geprikt.

Derde golf

Eerder dit jaar zijn ongeveer 40.000 artsen en verpleegkundigen op corona-afdelingen al ingeënt. Twee weken geleden werden nog eens 40.000 AstraZeneca-vaccins geleverd voor acuut zorgpersoneel, maar korte tijd daarna werd het inenten van mensen onder de 60 met dit vaccin stilgelegd. Met de 35.000 Janssen-vaccins kunnen ziekenhuizen onder meer het ontstane gat opvullen.

"Gezien de grote drukte in de ziekenhuizen met covid-patiënten in deze derde golf en de noodzaak om de reguliere zorg zoveel mogelijk op peil te houden, wil het kabinet alles doen om de mensen in de ziekenhuizen op de been te houden", schrijven de ministers De Jonge (Volksgezondheid) en Van Ark (Medische Zorg) in een gezamenlijke verklaring.

Oproep

Het overgrote deel van het ziekenhuispersoneel heeft nog geen inenting gehad. Deze week vroegen meerdere brancheorganisaties daar aandacht voor. Onder andere de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ) en de beroepsvereniging voor verpleegkundigen (V&VN) riepen het kabinet op om ziekenhuispersoneel sneller te vaccineren.

"De roep om versoepeling begrijpen we echt wel. Maar willen we dit volhouden, dan is het vaccineren van onze medewerkers echt prioriteit nummer één", zei NVZ-bestuurder John Taks toen. Hij was naar eigen zeggen verbijsterd dat het demissionaire kabinet versoepelingen overweegt.

AstraZeneca

Het kabinet besloot donderdag dat mensen onder de 60 jaar niet meer worden ingeënt met het AstraZeneca-vaccin. Aanleiding waren meldingen van een zeldzame combinatie van trombose en een verlaagd aantal bloedplaatjes na een AstraZeneca-vaccinatie. In Nederland is dat voor zover bekend bij acht vrouwen onder de 60 voorgekomen. Een van hen is overleden.

Het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) oordeelde na onderzoek dat de bloedstollingsproblemen een zeer zeldzame bijwerking zijn waarop de kans waarschijnlijk kleiner is dan 1 op 100.000. De voordelen van het AstraZeneca-vaccin wegen volgens het EMA op tegen de risico's. Toch adviseerde de Gezondheidsraad in Nederland om mensen onder de 60 niet meer in te enten met AstraZeneca. Minister De Jonge nam dat advies over.

Het EMA doet ook nog onderzoek naar de combinatie van trombose en een verlaagd aantal bloedplaatjes na een Janssen-vaccinatie. Daarvan zijn wereldwijd vier meldingen bekend, op 4,5 miljoen gezette prikken. Nederland heeft meer dan 11 miljoen Janssen-doses besteld. Maandag komen er dus 80.000 binnen, eind deze maand volgt een tweede levering met ongeveer 90.000 doses. In totaal worden in het tweede kwartaal 3 miljoen Janssen-vaccins verwacht.

Lees meer

Tweede Kamer wil opheldering over werkwijze NCTV

Publicatie datum: 10-04-2021 09:34:41

De Tweede Kamer wil opheldering over de werkwijze van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV). Die heeft volgens NRC jarenlang privacygevoelige informatie over burgers verzameld en gedeeld. Ook volgden medewerkers met nepaccounts op sociale media honderden politieke campagneleiders, religieuze voormannen en activisten.

De krant meldt dit op basis van eigen onderzoek. Anders dan bijvoorbeeld de politie en de geheime dienst, is de coördinator niet bevoegd om personen uitvoerig in de gaten te houden, stelt NRC. In een reactie zegt de NCTV dat de manier waarop de gevoelige informatie wordt verwerkt, niet in strijd is met de wet. Pieter-Jaap Aalbersberg, hoofd van de NCTV, erkent tegenover de krant wel dat de "juridische grondslag moet worden verbeterd".

'Politiestaat'

Dilan Yesilgöz van de VVD wil dat snel uitgezocht wordt wat er aan de hand is bij de NCTV. "En hoe ik dat als Kamerlid kan controleren." Ze heeft Kamervragen gesteld. D66-Kamerlid Hanneke van der Werf noemt het artikel "ontluisterend". Ze wil tekst en uitleg van minister Grapperhaus.

Dat geldt ook voor CDA en GroenLinks. "Er rust een grote verantwoordelijkheid op de NCTV. Er moet, om te beginnen, een wettelijke grondslag zijn voor het werk dat ze doet", zegt GroenLinks-Kamerlid Corinne Ellemeet.

Forum voor Democratie noemt de werkwijze onacceptabel. "Een staat waarin veiligheidsambtenaren politieke activisten op grote schaal structureel volgen, dreigt een politiestaat te worden." Partijleider Farid Azarkan van Denk wil een spoeddebat over de kwestie.

De NCTV is opgericht om de uitwisseling van informatie tussen overheidsinstanties te coördineren. Het gaat om instanties die zich bezighouden met de bestrijding van terrorisme. Daarnaast maakt de coördinator ook zelf rapporten en analyses. Drie keer per jaar verschijnt bijvoorbeeld het Dreigingsbeeld Terrorisme Nederland, waarin staat hoe groot de kans is op een terroristische aanslag in Nederland.

Lees meer

Twee dagen Tjeenk Willink: kiertje voor Rutte en veel ideeën voor betere bestuurscultuur

Publicatie datum: 09-04-2021 07:15:08

Informateur Herman Tjeenk Willink heeft vanavond het Binnenhof verlaten met een tas vol paperassen met moeilijk huiswerk. Twee dagen van 09.00 tot 18.00 uur heeft de 79-jarige minister van Staat in de historische Stadhouderskamer geluisterd naar zeventien partijleiders.

Hij heeft ook vragen gesteld. Hoe denkt iedereen over de vorming van een nieuw kabinet? En, niet onbelangrijk: wat zijn de ideeën over het creëren van een andere bestuurscultuur?

Dat er sprake is van een zeer lastige kabinetsformatie is inmiddels geen nieuws meer. In een mum van tijd hebben allerlei partijen, ook uit de coalitie, VVD-leider Rutte de rug toegekeerd. Rutte heeft gesproken over een andere baan voor het kritische CDA-Kamerlid Omtzigt en nu wordt hij gezien als een belangrijke veroorzaker van een verziekte bestuurscultuur op het Binnenhof.

Praatmarathon

Het is aan formatie-nestor Tjeenk Willink om een oplossing te zoeken voor de impasse. Zijn eerste zet bestond uit deze tweedaagse praatmarathon en wat er in de Stadhouderskamer exact is besproken, blijft voorlopig geheim. Wel hebben alle partijleiders na afloop van hun bezoek de wachtende pers te woord gestaan.

Kijk hier naar een videocompilatie van de interviews na afloop:

Alle partijen vinden dat er een betere bestuurscultuur moet komen in Den Haag. De relatie tussen het kabinet en de Tweede Kamer is snel aan verbetering toe, zo is de algehele conclusie. "Macht en tegenmacht" zijn inmiddels veelgehoorde woorden op het Binnenhof.

Op het bureau van Tjeenk Willink zijn allerlei ideeën gelanceerd: van een dunner regeerakkoord, de invoering van burgerfora en meer meldpunten tot een 'controleerakkoord' waarin staat hoe de Tweede Kamer de uitwerking van wetten in de gaten houdt.

Niet bang

Ook moet er minder fractiediscipline komen, zodat Kamerleden hun eigen mening in plaats van die van hun partij verkondigen. En partijleider Van der Plas van BBB wil een nieuwe verdeling van de zitplaatsen in de plenaire zaal, zodat linkse en rechtse partijen wat meer door elkaar komen te zitten. PVV-leider Wilders zegt dat een dun regeerakkoord niet zaligmakend is. "Wat je ook verzint, je moet als Kamerlid vooral oppositie durven te voeren en niet bang zijn dat je dan een toekomstig baantje misloopt."

Een aantal partijen, zoals Bij1, BBB, Denk en de PVV denken dat de bestuurscultuur al verbetert als de VVD-leider vertrekt. "Rutte is de belichaming van de foute bestuurscultuur", beklemtoonde Denk-leider Azarkan na zijn gesprek.

Deur

Een aantal partijen zegt definitief niet met Rutte in een kabinet te willen, zoals Bij1, BBB, Denk, ChristenUnie, Partij voor de Dieren, Forum voor Democratie, SP en PVV. Voor een aantal partijen staat de deur nog op een kier, valt op te maken uit hun reactie na afloop van het gesprek. Bij de kleine partijen geldt dit voor JA21, SGP, Volt en 50Plus. Maar met zulke kleine partijen is geen meerderheidskabinet te vormen.

Oppositiepartijen GroenLinks en PvdA houden duidelijk hun kaarten voor de borst en blijven benadrukken dat de oplossing van de kabinetsimpasse niet bij hen ligt. Dat geldt wellicht wel voor D66 en het CDA, maar die blijven ook zwijgen.

Het is nog onduidelijk wat Tjeenk Willink volgende week gaat doen. Hij heeft drie weken de tijd om een oplossing te vinden. Tot die tijd zwijgt ook de belangrijkste hoofdrolspeler Rutte. Hij was als laatste aan de beurt en zei vanavond: "Mijn gesprek leent zich niet voor openbare reflectie. Dat zal het proces niet bevorderen."

Lees meer

Kabinet gaat agenda ministerraad voortaan openbaar maken

Publicatie datum: 09-04-2021 02:14:36

Het demissionaire kabinet zal de agenda van de wekelijkse ministerraad voortaan openbaar maken. Dat gebeurt nadat aan het begin van de vergadering, die altijd op vrijdag is, is vastgesteld welke onderwerpen worden besproken.

De ministerraad van vandaag heeft hier "op voorstel van minister-president Rutte mee ingestemd", heeft het kabinet bekendgemaakt. Rutte lag vorige week zwaar onder vuur in de Tweede Kamer, omdat hij in een vertrouwelijk gesprek met de verkenners had gesproken over de vraag wat er met CDA-Kamerlid Pieter Omtzigt moest gebeuren.

Mede daardoor is er toenemende kritiek op de zogenoemde oude bestuurscultuur, waarin weinig ruimte is voor tegenmacht. Informateur Tjeenk Willink benoemde die kritiek in zijn persconferentie van deze week ook. Hij zei dat er een andere bestuursstijl moet komen en dat de verhouding tussen regering en Tweede Kamer moet worden verbeterd.

Eerste stap

Het openbaar maken van de agenda van de ministerraad lijkt een eerste stap om hieraan tegemoet te komen. Eerder had het kabinet, in reactie op het rapport van de parlementaire ondervragingscommissie kinderopvangtoeslag, al besloten om na afloop van de ministerraad een besluitenlijst te publiceren op Rijksoverheid.nl. Ook daar wordt volgende week mee begonnen.

Lees meer

Vier miljard euro uit groeifonds verdeeld: AI, quantumtechnologie en groene waterstof

Publicatie datum: 09-04-2021 02:06:18

In de eerste ronde van het Nationaal Groeifonds gaat er onder meer geld naar groene waterstof, digitalisering van het onderwijs en de ontwikkeling van quantumtechnologie.

Dat is het advies van de commissie die door het kabinet is aangesteld om mede te bepalen waaraan het investeringsgeld moet worden besteed.

Het gaat dit jaar om iets meer dan vier miljard euro voor tien projecten die de economische groei moeten stimuleren.

"We moeten investeren in het Nederland van morgen en overmorgen, om voor de volgende generaties onze voorzieningen in stand te kunnen houden", zei minister Hoekstra van Financiën bij de presentatie. "En we creëren hiermee banen die nu nog niet eens bestaan."

Projecten

Onder de uitgekozen projecten zijn: groene waterstof, AiNed (kunstmatige intelligentie), QuantumDeltaNL (quantumtechnologie voor veilige netwerken en communicatie), twee onderwijsprojecten (digitale toepassingen voor lessen en schooladviezen), Health-RI (datanetwerken tussen ziekenhuizen), RegMed XB (nieuwe geneeskunde op basis van gen- en celtherapie).

Ook gaat er geld, meer dan 2,5 van de 4 miljard, naar grote ov-projecten. Het betreft de bus-, tram-, metro- en lightrailinfrastructuur bij Den Haag en Rotterdam, het doortrekken van het Noord/Zuidlijn metrotracé van Amsterdam Zuid naar Schiphol en een ov-project in Eindhoven (zelfrijdende bussen over een nieuwe busbaan).

De belangstelling was groot, zei commissievoorzitter Dijsselbloem. "We kregen voor deze eerste ronde aanvragen binnen ter waarde van 25 miljard euro, terwijl er voor vijf jaar 20 miljard beschikbaar is."

Onafhankelijke commissie

Het kabinet geeft van 2021 tot 2026 in totaal dus 20 miljard uit aan investeringen die bijdragen aan economische groei. Het groeifonds richt zich op drie terreinen: kennisontwikkeling, fysieke infrastructuur en onderzoek, ontwikkeling en innovatie.

De onafhankelijke commissie beoordeelt welke projecten met extra geld een grote bijdrage kunnen leveren aan de economische groei. De commissie geeft alleen advies. Het kabinet kan dat overnemen, maar ook naast zich neerleggen. De Tweede Kamer kan investeringen ook nog blokkeren.

Voor het grootste deel van de projecten geldt dat het bedrag alleen nog is gereserveerd. Zij moeten eerst nog met een extra onderbouwing komen voor ze het geld echt krijgen.

Wisselende reacties

Onderzoeksorganisatie TNO schrijft in een reactie dat de voorstellen van de adviescommissie "getuigen van visie voor de lange termijn". Ook de Nederlandse AI Coalitie is blij met de steun voor kunstmatige intelligentie vanuit het Nationaal Groeifonds.

Ondernemersvereniging Evofenedex is minder tevreden. De belangenvereniging voor ondernemers uit de logistiek maakt zich zorgen nu er vooralsnog geen geld uit het fonds naar het goederenvervoer gaat. "Veel infrastructuur is aan het einde van haar levensduur."

Ook de gemeente Utrecht is teleurgesteld. Samen met de provincie had Utrecht 2,1 miljard euro aangevraagd voor twee tramlijnen en een nieuw treinstation. Maar de commissie noemde het plan te omvangrijk. "Het is zonde dat we er nu niet bij zitten", zegt wethouder Van Hooijdonk. "Zonder deze investering hapert het hart van Nederland."

Lees meer

De Jonge tegen ziekenhuizen: we gaan geen domme dingen doen

Publicatie datum: 09-04-2021 09:44:58

De ziekenhuizen kunnen erop rekenen dat "we in het zicht van de haven geen domme dingen gaan doen". Dat zei minister De Jonge vanmorgen naar aanleiding van de onrust over mogelijke versoepelingen vanaf 21 april.

De Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ) toonde zich gisteren stomverbaasd over een plan dat er ligt om de terrassen en winkels weer te openen en de avondklok af te schaffen. De koepelorganisatie wees erop dat het aantal patiënten, ook op de ic's, nog toeneemt en dat een groot deel van het personeel nog niet is gevaccineerd.

Doorslaggevend advies OMT

De Jonge vindt de noodkreet heel begrijpelijk. "Ze zeggen terecht: weten jullie het wel zeker?" Hij wijst erop dat het plan met versoepelingen nu bij de deskundigen van het OMT ligt en dat hun advies een doorslaggevende rol speelt.

"Ik kan niet vooruit lopen op de besluiten die we dinsdag gaan nemen", zegt De Jonge. Op die dag geven hij en premier Rutte weer een persconferentie over de coronamaatregelen. "Of en welke stappen we kunnen nemen, kunnen we dan pas zeggen."

Coronamoe

De demissionair minister van Volksgezondheid zegt behalve de ziekenhuizen, ook het gevoel in de samenleving goed te snappen. "Veel mensen zijn coronamoe. Dat ben ik zelf ook. En dat is ook de reden dat we perspectief moeten bieden."

Minister Grapperhaus van Justitie en Veiligheid zei vanmorgen ook al dat er meerdere belangen spelen bij het al dan niet doorgaan van de versoepelingen. "We kijken naar de situatie in de ziekenhuizen, maar bijvoorbeeld ook naar de economie." Hij vindt dat ook de druk op bijvoorbeeld handhavers moet meewegen. Die hebben extra werk vanwege onder meer de avondklok.

Lees meer

Ouderenbond wil briefstemmen behouden, 'maar het moet veel simpeler'

Publicatie datum: 09-04-2021 09:23:32

Het briefstemmen was veel te ingewikkeld. Dat zegt ouderenbond ANBO in een reactie op het nieuws dat zo'n 65.000 briefstemmen van 70-plussers de afgelopen verkiezingen niet zijn meegeteld omdat ze niet op de juiste manier zijn uitgebracht. Uit onderzoek van de NOS en de Open State Foundation bleek dat het bij 6 procent van de briefstemmen dusdanig misging dat ze terzijde zijn gelegd.

"Ik vind 6 procent echt heel erg veel", zegt Anneke Sipkens, directeur van de ouderenbond. Volgens haar was niet alleen de procedure veel te ingewikkeld, ook de communicatie vanuit het ministerie over hoe het briefstemmen in zijn werk ging liet volgens de ANBO te wensen over.

Ook ouderenbond KBO-PCOB noemt het een gemiste kans. "65.000 stemmen maken een verschil. Een betere voorlichting had wellicht een groot deel van de foutstemmen kunnen voorkomen", zegt woordvoerder Sven Stijnman. "Het was allemaal nieuw en complexer dan gedacht. En dat is erg jammer voor deze groep ouderen, die doorgaans trouwe stemmers zijn."

Niet transparant

De directeur van ouderbond ANBO betreurt het dat demissionair minister Ollongren deze cijfers na de verkiezingen niet zelf naar buiten heeft gebracht. "Wij hadden de indruk dat nadat ze de regels had versoepeld, de meeste stemmen van ouderen alsnog waren meegeteld", zegt Sipkens. "Nu blijkt dat toch anders te zijn."

Volgens demissionair minister Ollongren was het ministerie nog bezig met een evaluatie maar liet die op zich wachten vanwege de ingewikkelde procedure. "Volgens de wet moesten verkeerd uitgebracht briefstemmen terzijde worden gelegd vóór de telling. Dat is een andere vorm van registratie dan bij ongeldige stemmen en daardoor werd het niet door de Kiesraad bijgehouden. Het moest dus na de verkiezingen nog via alle gemeenten worden geteld."

In een voorlopige conclusie komt ook het ministerie uit op 6 procent terzijdeleggingen. "Mochten we in de toekomst nog een keer gebruik willen maken van het briefstemmen dan moeten we kijken hoe we die registratie kunnen verbeteren", aldus de minister.

Zorgelijk

SP-Kamerlid Renske Leijten is voorzitter van de Tweede Kamercommissie die de rechtmatigheid van de verkiezingen onderzocht. Ze vindt het zorgelijk dat het aantal niet meegetelde briefstemmen onduidelijk is geregistreerd. "Het feit dat 6 procent van de briefstemmen niet is meegeteld is ernstig, maar het feit dat dit niet naar boven is gekomen in de controle door de Kiesraad en de Tweede Kamer maakt het nog ernstiger."

De commissie van Leijten had dit ook zelf kunnen achterhalen, want alle stukken zijn door hen bekeken. "Wij hebben al die processen-verbaal wel gezien, maar hebben daarbij alleen naar de uitgebrachte stemmen gekeken en wat daarmee is gebeurd. De stemmen die niet zijn meegeteld hebben we dus niet meegenomen", zegt Leijten.

Ze pleit voor een grondige evaluatie van het proces rond het briefstemmen.

Ook de Open State Foundation, een organisatie die zich inspant voor een digitaal transparante overheid, pleit hiervoor. "Het briefstemmen voor de 70-plussers was een nieuwigheid en is daarom een proces dat goed in de gaten gehouden moest worden", legt Tim Vos-Goedhart uit. "Dat de terzijde geschoven briefstemmen niet zijn gecontroleerd door de Kiesraad vinden wij geen goede zaak. Wij roepen dan ook op om het proces te verbeteren zodat het maximaal transparant is."

Verkiezingsuitslag

Toch valt het effect van deze niet meegetelde stemmen op de uitslag op de verkiezingen volgens Leijten in principe mee. Die 65.000 stemmen zouden waarschijnlijk over de verschillende partijen verspreid zijn. "Maar als het gaat om voorkeursstemmen is het in een aantal gevallen best spannend geweest en dan kan dat verschil net in die poststemmen hebben gezeten. Maar dat zullen we nooit weten. De uitslag is vastgesteld en daarmee is de uitslag de uitslag."

Ook hoogleraar empirische politicologie Carolien van Ham denkt dat de ongeveer 65.000 stemmen maar beperkt effect op de verkiezingsuitslag zouden hebben gehad. "Eén zetel op de hele uitslag valt me mee, maar als het niet nodig is moet je dat natuurlijk niet willen. Daarom vind ik dat je briefstemmen alleen moet toestaan voor mensen waarbij het echt niet anders kan, namelijk de mensen die in het buitenland wonen."

De beide ouderenbonden zien nog wel toekomst in het briefstemmen. "Het was ontzettend fijn dat de mogelijkheid werd geboden en we willen het briefstemmen graag behouden. Maar het moet wel een veel simpeler procedure worden", zegt Sipkens.

Demissionair minister Ollongren is vooral blij met het hoge opkomstpercentage. "Iedere stem die niet meetelt is erg, maar elke stemgerechtigde moet ook de gelegenheid hebben om hun stem uit te kunnen brengen, en dat was in coronatijd een probleem. En de opkomst is op peil gebleven. Dat vind ik heel belangrijk."

Lees meer

Informateur: nog geen conclusies over Rutte

Publicatie datum: 09-04-2021 08:53:46

Informateur Tjeenk Willink vindt dat nu niet kan worden gezegd dat VVD-leider Rutte geen belemmering is voor de formatie. Hij heeft daarover een verklaring uitgebracht aan de pers.

Tjeenk Willink is sinds dinsdag aan het werk. In de verklaring benadrukt hij dat hij kijkt hoe een kabinet kan worden gevormd, en dat dat niet los kan worden gezien van "de breed gevoelde wens tot wijziging van de bestuursstijl."

In een persconferentie zei hij woensdag dat VVD-leider Rutte niet de enige drager is van de huidige bestuursstijl. Tjeenk Willink wijst erop dat sommige media uit die uitspraak de conclusie trekken dat Rutte geen belemmering is voor de formatie. De informateur neemt daar afstand van.

Conclusie niet van Tjeenk Willink

"Die conclusie kan de informateur niet tot de zijne rekenen zolang het tweede deel van zijn opdracht niet is uitgevoerd: te onderzoeken of en zo ja onder welke voorwaarden er voldoende vertrouwen tussen partijen bestaat of weer kan ontstaan", staat in de verklaring van Tjeenk Willink.

Er is veel discussie over Rutte, sinds duidelijk werd dat hij in het begin van de formatie de positie van CDA-Kamerlid Omtzigt ter sprake heeft gebracht, maar zich dat niet meer kon herinneren. De Kamer nam vorige week een motie van afkeuring aan over het optreden van Rutte.

Lees meer

D66 en CDA blijven zwijgen over steun voor Rutte, 'eerst vertrouwen herstellen'

Publicatie datum: 09-04-2021 07:28:45

Het CDA en D66 willen zich niet uitspreken over deelname aan een kabinet met VVD-leider Rutte. De twee partijen hebben vorige week een motie van afkeuring ingediend en daardoor is de kabinetsformatie in een impasse gekomen.

Informateur Tjeenk Willink is daarom gevraagd om te kijken op welke manier er wel een nieuw kabinet kan komen. Hij spreekt sinds gisterochtend met alle zeventien politieke partijen, beginnend met de kleinste partijen.

D66 en het CDA waren vanmiddag aan de beurt. Zij worden gezien als partijen die wellicht een oplossing kunnen bieden. Zonder de grootste VVD wordt het helemaal lastig een kabinet te vormen; dan zijn op zijn minst zes partijen nodig.

Punt nul

D66-leider Kaag benadrukte na haar onderhoud met Tjeenk Willink dat het een eerste gesprek was en dat ze wat haar betreft met "punt nul" begint. Ze voelt een grote verantwoordelijkheid om het vertrouwen in de politiek te herstellen. Op vragen over opvattingen over een kabinet met Rutte wilde ze niet ingaan.

CDA-leider Hoekstra wilde ook niet vooruitlopen op deelname aan een kabinet-Rutte IV. "Wij moeten eerst afkoelen", herhaalde hij zijn opvatting. Hij vindt dat er iets moet veranderen aan de bestuurscultuur in Den Haag en de verhoudingen tussen burger en overheid.

Stap voor stap

VVD-leider Rutte was de laatste vandaag en zei na afloop dat het een "heel goed en indringend gesprek was". Over de inhoud wilde hij niets zeggen om het proces niet ingewikkelder te maken. "Dit moet je stap voor stap doen door een zeer ervaren politicus met groot gezag. Daar ga ik niet op speculeren."

Een aantal partijen is mordicus tegen een kabinet met Rutte, maar er zijn ook fractievoorzitters die zich op de vlakte houden. GroenLinks-leider Klaver zei dat het in zijn gesprek vooral over de inhoud is gegaan. Hij heeft nu geen idee hoe het vertrouwen kan worden hersteld. "Het is aan de informateur om te kijken of die ruimte er wel is." Klaver herhaalde dat linkse progressieve samenwerking voor hem belangrijk is, het liefst met de PvdA.

PvdA: het is aan de informateur

Ook PvdA-leider Ploumen wilde niet speculeren over de vraag of ze wil gaan onderhandelen met de VVD. "Mark Rutte heeft gelogen. Wij hebben het vertrouwen in hem opgezegd. Het is aan hem verder. Ik ga geen lijstjes maken wat er moet gebeuren, dat is aan de informateur."

SP-fractievoorzitter Marijnissen wil niet in een kabinet met de VVD: "Ik maak me er zorgen over dat we goede ideeën opschrijven over een nieuwe bestuurscultuur, maar dat het uiteindelijk allemaal blijft zoals het was."

PVV: nieuwe verkiezingen

PVV-leider Wilders heeft nog eens gepleit voor nieuwe verkiezingen. "Dan krijg je nieuwe verhoudingen, een nieuwe dynamiek, meer vertrouwen en meer stabiliteit." Tjeenk Willink en een meerderheid van de Tweede Kamer is het hier niet mee eens. "Het ergste wat Nederland kan overkomen is dat er over een half jaar een kabinet-Rutte IV is en "er helemaal niets is veranderd".

Forum voor Democratie-leider Baudet wil een zakenkabinet, zonder VVD-voorman Rutte. Baudet wil dat de Kamer over de grote thema's stemmingen houdt om te kijken waar meerderheden voor zijn. Later moeten daar dan ministers bij worden gezocht. Er zou dan een premier moeten komen als een soort spelverdeler. Baudet wil ook meer referenda.

De gesprekken zijn in dit stadium vooral bedoeld om problemen te inventariseren en te praten over de wat langere termijn. Belangrijke punten van overleg zijn de bestuursstijl en een meer onafhankelijke rol van de Tweede Kamer tegenover het kabinet.

Lees meer

65.000 stemmen 70+'ers niet meegeteld door fouten bij briefstemmen

Publicatie datum: 09-04-2021 05:01:41

Bij de Tweede Kamerverkiezingen zijn zo'n 65.000 briefstemmen van 70-plussers niet meegeteld omdat ze niet op de juiste manier waren uitgebracht. Dat aantal is goed voor bijna één zetel.

De NOS en de Open State Foundation, een organisatie die zich inspant voor een digitaal transparante overheid, onderzochten de processen-verbaal van de vooropening van de briefstemmen. De meest gemaakte fout door de kiezers is dat de 'stempluspas' niet was meegestuurd. Daarnaast zat in veel enveloppen helemaal geen stembiljet.

Bij de einduitslag van de verkiezingen meldde de Kiesraad dat 0,29 procent van de briefstemmen ongeldig was verklaard. Er was echter niet bekeken hoeveel briefstemmen er al afvielen voordat het tellen begon. Dat deel 'terzijde gelegde stemmen' blijkt nu 6 procent te zijn.

Vanwege corona had het kabinet bij de afgelopen verkiezingen 70-plussers de mogelijkheid gegeven om ook per post hun stem uit te brengen. Maar al op de eerste dag, maandag 15 maart, kwam bij het vooropenen van de retourenveloppen aan het licht dat veel mensen de procedure niet goed hadden gevolgd.

Zo zat er regelmatig geen stempluspas in de retourenvelop. De dichtgemaakte stembiljet-envelop, die ook in de retourenvelop zat, mocht op dat moment nog niet worden geopend in verband met het stemgeheim. Al deze stemmen werden dus terzijde geschoven en zouden niet meetellen. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten concludeerde later die dag dat het om 7 tot 8 procent van de briefstemmen ging.

Demissionair minister Ollongren besloot daarop de regels voor het briefstemmen nog tijdens de verkiezingen te veranderen. Gemeenten mochten vanaf dinsdag 16 maart ook de stembiljet-envelop openen om te kijken of een stempluspas per ongeluk daarin was gestopt. Ook de terzijde gelegde briefstemmen van de eerste dag werden door alle gemeenten opnieuw gecontroleerd.

De wijziging van de regels had voor 25 gemeenten ook een ander gevolg: zij kregen opeens postzakken vol stembiljet-enveloppen zonder adres bezorgd. Zo'n 33.000 mensen hadden de formulieren namelijk niet in de geadresseerde retourenvelop gestopt maar in de stembiljet-envelop, bedoeld voor de geheimhouding.

Omdat daar geen retouradres op stond, bezorgde PostNL na overleg met het ministerie van Binnenlandse Zaken die enveloppen bij 25 grote gemeenten in de buurt van de sorteercentra van het bedrijf. Deze gemeenten moesten dus al deze postzakken doorzoeken in de hoop een stempluspas en daarmee ook een bijhorende gemeente aan te treffen. Dat laatste gebeurde slechts in enkele gevallen.

Uiteindelijk heeft de aanpassing van de minister dus maar beperkt effect gehad. In plaats van 7 tot 8 procent werd 6 procent van de briefstemmen niet meegeteld. Deze stemmen zijn daarmee verloren gegaan.

Toch staat het ministerie nog altijd achter de keuze om het briefstemmen toe te staan voor alle 70-plussers. "Natuurlijk is elke niet-getelde stem er een te veel, maar al met al zijn we tevreden over hoe het is verlopen", zegt een woordvoerder.

"In algemene zin is de kans op fouten bij briefstemmen namelijk groter dan in het stemlokaal, omdat er meer handelingen bij komen kijken", legt ze uit. "In bijvoorbeeld Oostenrijk, waar briefstemmen al langer mogelijk is, was het percentage niet-meegetelde stemmen bij de laatste verkiezing 5,7 procent. En in het Verenigd Koninkrijk bij de introductie circa 4 procent."

Om de verkiezingen tijdens de coronapandemie zo toegankelijk mogelijk te maken is het risico op deze verloren stemmen dit keer dus op de koop toegenomen. Wel heeft het ministerie onder de noemer 'Elke stem telt' een campagne gevoerd om het proces uit te leggen.

Lees meer

Van Huffelen biedt klokkenluider toeslagenaffaire excuus aan

Publicatie datum: 08-04-2021 08:47:14

Staatssecretaris Van Huffelen heeft haar excuus aangeboden aan een oud-ambtenaar van de Belastingdienst. De ambtenaar, Pierre Niessen, waarschuwde jaren voor de misstanden van de dienst bij het terugvorderen van kinderopvangtoeslag. Die waarschuwingen werden in de wind geslagen en dat was niet goed, zegt de staatssecretaris in een Voortgangsrapportage over de toeslagenaffaire.

Niessen maakte voor en na zijn pensioen diverse meldingen van het overtreden van de wet- en regelgeving. Hij probeerde aan de kaak te stellen dat de Belastingdienst bij zo'n 40.000 mensen geld terugvroeg, hoewel ze nog recht hadden op uitstel van betaling omdat hun bezwaar nog niet was behandeld.

Gesprek

De werkgever is niet goed omgegaan met de meldingen, constateert Van Huffelen. "Dit is niet goed geweest, er had eerder diepgravender naar zijn meldingen moeten worden gekeken." Ze heeft een persoonlijk gesprek gehad met Niessen. Er is ook een extern onderzoek naar gedaan.

De oud-ambtenaar wordt nu betrokken bij het project om de cultuur bij de Belastingdienst te verbeteren.

Lees meer

Kabinet: geen AstraZeneca-vaccin meer voor 60-minners

Publicatie datum: 08-04-2021 06:01:57

Mensen onder de 60 jaar krijgen niet meer het coronavaccin van AstraZeneca. Om gezondheidsrisico's te voorkomen wil demissionair minister De Jonge dat deze groep een ander vaccin krijgt. Hij neemt hiermee het spoedadvies over van de Gezondheidsraad.

Het vaccin kan volgens de minister wel "goed en veilig" worden gebruikt voor mensen die ouder zijn dan 60 jaar. Bij deze groep is het risico op sterfte door corona vele malen hoger dan het risico op deze zeer zeldzame bijwerking, benadrukt de minister ook in een brief aan de Tweede Kamer. De bijwerkingen worden vooral gezien bij mensen onder de 60 jaar.

AstraZeneca was vooral bedoeld voor ouderen. De minister weet niet hoeveel mensen onder de 60 jaar nu op korte termijn een inenting tegen corona mislopen.

Het besluit heeft volgens De Jonge geen grote gevolgen voor de planning van de vaccinatiestrategie.

In de tweede helft van mei hebben alle ouderen en mensen met een verhoogd gezondheidsrisico een eerste prik gehad met een coronavaccin, zo is de planning. De Jonge noemt het "goed nieuws" dat voor die mensen het AstraZeneca-vaccin beschikbaar blijft.

Dat goede nieuws geldt niet voor mensen onder de 60 die er zelf geen bezwaar hebben om AstraZeneca toegediend te krijgen. Voor hen wordt geen uitzondering gemaakt, zegt De Jonge. "Dat vaccin hebben we nu volop nodig voor de 60-plussers."

Trombose

Aanleiding voor het spoedadvies was een bijwerking die aan het licht is gekomen. In Nederland zijn acht meldingen binnengekomen over vrouwen die na inenting met het AstraZeneca-vaccin een zeldzame combinatie van trombose en een verlaagd aantal bloedplaatjes kregen. Een van de vrouwen is eraan overleden. Vanwege de meldingen had Nederland de vaccinatie voor 60-minners al opgeschort.

Het Europees Geneesmiddelenbureau (EMA) stelde gisteren vast dat het inderdaad gaat om een bijwerking. Het gaat wel om een zeer zeldzame bijwerking, met een kans kleiner dan 1 op 100.000. Vanwege die kleine kans zei het geneesmiddelenbureau dat de voordelen van het vaccin opwegen tegen de risico's.

Tweede prik

Toch adviseert de Gezondheidsraad dus om te stoppen met het AstraZeneca-vaccin bij mensen jonger dan 60. Voor hen is het risico op de bijwerking groter.

Mensen onder de 60 jaar die al een eerste prik hebben gehad met AstraZeneca, krijgen wel een tweede prik van dezelfde fabrikant. Uit onderzoek blijkt dat de zeldzame bijwerking alleen bij de eerste prik voorkomt.

Lees meer

Bijna de hele Tweede Kamer wil meer dualisme, maar gaat het hier zo slecht?

Publicatie datum: 08-04-2021 04:51:00

Naast bestuurscultuur werd bijna geen ander woord de afgelopen weken zoveel gebezigd aan het Binnenhof als dualisme. Het kwam veelvuldig ter sprake in het debat met de oud-verkenners, de procedure van het benoemen van een nieuwe Kamervoorzitter. Informateur Herman Tjeenk Willink bedeelde het een belangrijke rol toe in zijn eerste persconferentie.

De aanleiding was onder meer de toeslagenaffaire, waarbij het kabinet kritische Kamerleden tegenwerkte. Maar het openbaar worden van de verkennersnotitie met de woorden "positie Omtzigt, functie elders" en het debat daarover, versterkten de roep om dualisme pas echt.

Kamerleden horen niet besproken te worden tijdens een kabinetsformatie, was breed gedragen kritiek. Dat premier Rutte en de verkenners het er überhaupt over hadden, was het toonbeeld van de scheefgegroeide verhouding tussen macht en tegenmacht in de Kamer.

Om die tegenmacht te versterken, hebben we meer dualisme nodig, zo lijkt de politieke consensus te luiden. Daarmee kan de Kamer de regering beter controleren. Maar wat is dualisme en hoe valt het te bevorderen?

Dualisme vs. monisme

Je hebt twee soorten dualisme, zegt hoogleraar politicologie Tom van der Meer van de UvA. De eerste is politiek dualisme: "Dat is de verschillende rolverdeling tussen coalitiepartijen en oppositiepartijen." In de huidige discussie gaat het echter meer om institutioneel dualisme, het verschil in rol tussen het kabinet en de Tweede Kamer. Het kabinet regeert, de Tweede Kamer controleert.

Daarmee hangt de discussie over macht en tegenmacht samen: in hoeverre zijn de taken van de regering en de volksvertegenwoordiging gescheiden? Als daar weinig sprake van is, dus als de samenwerking tussen het kabinet en de coalitiepartijen in de Kamer heel sterk is, is er sprake van monisme.

"Het dualisme is de laatste honderd jaar nooit echt sterk geweest in Nederland, maar in de afgelopen decennia zijn kabinet en Kamer meer naar elkaar toegegroeid", vindt Van der Meer. "Regeerakkoorden zijn in de afgelopen veertig jaar steeds gedetailleerder geworden. In de formatie worden afspraken gemaakt waar iedere coalitiepartij zich dan vier jaar aan conformeert."

Daardoor houden politici zich minder bezig met het controleren van de regering. Critici spreken er oneerbiedig ook wel van dat Kamerleden van coalitiepartijen zijn verworden tot stemvee, dat tekent bij het kruisje.

Informateur Herman Tjeenk Willink sprak gister ook over meer dualisme. Dat kan bereikt worden door een kleiner regeerakkoord:

Politicoloog Simon Otjes van de Universiteit Leiden wil dat beeld nuanceren. In vergelijking met andere landen is het systeem in Nederland best dualistisch: "Eigenlijk heb je bijna alleen in Amerika een strikte scheiding tussen regering en parlement. Maar in Duitsland is het niet eens gebruikelijk dat leden van coalitiepartijen Kamervragen stellen en in Frankrijk heeft het parlement nauwelijks invloed."

Volgens Otjes is het dualisme de laatste tien jaar al toegenomen: "Omdat het kabinet vaak geen meerderheid in de Eerste Kamer heeft gehad, opereert het als minderheidskabinet waardoor zaken uit het regeerakkoord onderhandelbaar zijn geworden voor de oppositie." Als voorbeeld noemt hij het voornemen om de dividendbelasting af te schaffen. Dat stond in het regeerakkoord, maar ging uiteindelijk niet door na druk van de oppositie.

Tom van der Meer denk dat minderheidskabinetten goed kunnen zijn voor het dualisme: "Omdat er dan bij elk onderwerp een meerderheid gezocht moet worden, is de Kamer minder verantwoordelijk voor het kabinetsbeleid als geheel. En daarmee ontstaat meer ruimte voor controle."

Parlement uitbreiden

Een regeerakkoord op hoofdlijnen draagt verder bij aan controle van het kabinet, vindt Van der Meer, omdat er zo minder voorgekookt is en de oppositie meer invloed uit kan oefenen. Simon Otjes denkt dat uiteenlopende belangen van politieke partijen dat tegenhouden:

"Voor de VVD zou een regeerakkoord op hoofdlijnen prima zijn, want er is een rechtse meerderheid in de Tweede Kamer. Maar vanuit D66 is het begrijpelijk om juist van te voren meer afspraken te willen maken, zodat hun punten niet te veel in het geding komen."

Los van regels en afspraken ligt er een grote verantwoordelijkheid bij de partijen en Kamerleden zelf, benadrukt Van der Meer. Er moet meer besef komen dat democratie er juist mee gediend is als de rollen beter gescheiden worden: "Je kunt wel parlementaire hefbomen creëren, maar uiteindelijk gaat het om de cultuur en om het gedrag."

Volgens Otjes is dat niet genoeg: "Oppositiepartijen zijn nu vaak te klein om op alle dossiers fatsoenlijke controle uit te oefenen." Voor Otjes viel bijvoorbeeld op welke portefeuilles ChristenUnie-Kamerlid Don Ceder allemaal toebedeeld heeft gekregen. Het zijn er acht, en zeker geen lichte: "Dat is bijna bovenmenselijk."

En dus pleit Otjes voor een groter parlement. "Het Nederlandse parlement is naar inwonerstal veel kleiner dan gemiddelde parlementen in andere landen. Als je dat recht wilt trekken heb je hier zo'n honderd extra Kamerleden nodig."

Idealiter heb je per partij minstens één parlementariër per ministerie, zegt Otjes. Er zijn twaalf ministeries. Nu hebben maar vier partijen minstens twaalf zetels, met 250 parlementariërs zouden dat acht partijen zijn. Een oproep om alleen de cultuur te veranderen hoor je al tientallen jaren, maar is niet genoeg, constateert hij: "Het is belangrijk dat we de structuur zo veranderen dat Kamerleden hun werk beter kunnen doen."

Lees meer

Meer nieuws Aa en Hunze

Blijf op de hoogte!

Volg ons op Twitter!
We pushen het laatste nieuws op twitter!